Wielkie gwiazdy Szwecji

To mój kolejny post napisany dla Klubu Polki na Obczyźnie.

unnamed

Tym razem moim zadaniem było wybranie i opisanie 10 osób, które wniosły coś do kultury i historii kraju, i które, według mnie zasługują na uwagę. Wybrałam osoby znane większości z Was, osoby które sprawiły, że o Szwecji usłyszał świat. Mój wybór był subiektywny, podyktowany nie tyle rozsądkiem, co sercem.

 

ASTRID LINDGREN

14 listopada 1907 – 28 stycznia 2002

astrid-lindgren-nara„Piszę dla dziecka, którym sama jestem.”

Astrid Lindgren na zawsze już zapewniła Szwecji miejsce w historii literatury dla dzieci i młodzieży. Ponadto zmieniła w ludziach podejście do dziecka. Bo Astrid nie tylko napisała 100 książek, które przetłumaczono na 87 języków lecz także zaciekle broniła praw dziecka i jako jedna z pierwszych głośno powiedziała, że dzieci nie wolno bić.  Swoje książki pisała w stylu niekonwencjonalnym – nie było w nich moralizatorstwa. W jej powieściach dzieci były dziećmi, z brudnymi buziami i ze swoim prawem do łobuzowania, niewiedzy i popełniania błędów oraz bezwzględnie konieczną do zaspokojenia potrzebą miłości. Najbardziej znaną powieścią Astrid Lindgren jest łobuzerska Pippi Pończoszanka. Książka przeszła wiele przeszkód zanim została wydana, dlatego, że odbiegała od „normy” i stylu  ówczesnych książek dla dzieci oraz wprowadzała wśród dorosłych obawę, że zdeprawuje ona dzieci. Astrid była niezmiernie pogodnym człowiekiem.

INGMAR BERGMAN

14 lipca 1918 – 30 lipca 2007

ingmar_bergman_01„Być może kiedyś – pewnego dnia – coś promiennego i pięknego wygrzebie się z tego całego nieszczęścia. jak mała, maleńka perła z wielkiej, czarnej i szkaradnej muszli…”

Ingmar Bergman był absolwentem literatury oraz historii sztuki; był reżyserem teatralnym i filmowym a także producentem filmowym. Zadebiutował jako scenarzysta, ale szybko odnalazł się w reżyserii.  Tematyka jego filmów skupiała się wokół kwestii wiary i zaufania, a w psychologii filmowej (jak i w reżyserii) był niekwestionowanym mistrzem. Jego najbardziej znane filmy to m. in.: Uśmiech nocy, Tam, gdzie rosną poziomki, Sceny z życia małżeńskiego, Wakacje z Moniką, Letni sen, Fanny i Aleksander i Siódma pieczęć.  Bergman napisał również wiele książek, w tym dwie autobiografie.  Zrealizował 40 filmów, 140 sztuk teatralnych, zdobył wiele nagród, był wielokrotnie nominowany do Oscara, którego otrzymał w 1961 za film Źródło. Mimo, że twórczość Bergmana jest głęboko osadzona w realiach szwedzkich, ma też bez wątpienia wymiar uniwersalny. Do dzisiaj jest wzorem i inspiracją dla wielu reżyserów na całym świecie.

GRETA GARBO

18 września 1905 – 15 kwietnia 1990

greta-garbo„Miłość jest grą… kto pierwszy powie „kocham” – przegrywa.”

Greta Garbo początkowo była gwiazdą kina niemego. Przed dziesiątki lat była ucieleśnieniem ideału gwiazdy filmowej a zawdzięczała to takim kreacjom jak Anna Karenina, Ninoczka, Władczyni miłości, czy Dama Kameliowa. Zagrała w ponad 20 filmach, w większości hollywoodzkich. Gdy wstąpiła do Królewskiej Akademii Sztuki Teatralnej, dostała pierwszą rolę, która okazała się sukcesem, tak jak każda kolejna. Jej dobra passa trwała nadal, nawet po nadejściu ery filmu dźwiękowego. Otoczenie postrzegało ją jako kobietę bardzo tajemniczą, zimną i niedostępną, choć tak naprawdę była niezwykle ciepła i wrażliwa.  Zawsze jednak była samotnicą, nie lubiła tłumów i w scenach, gdzie było sporo ludzi, musiała zastąpić ją dublerka. Po pierwszym filmie, na który spadła potężna krytyka, Garbo wycofała się ze świata filmu, ale pamięć o niej na całym świecie jest żywa.

INGRID BERGMAN

29 sierpnia 1915 – 29 sierpnia 1982

Casablanca___Ingrid_Bergman_13„Pocałunek jest cudownym trikiem natury, żeby przestać mówić, kiedy słowa stają się zbędne.”

Ingrid Bergman miała tylko jedną osobistą modlitwę – żeby jej życie było pełne niespodzianek. Można śmiało powiedzieć, że jej modlitwy były wysłuchiwane. Jej życie faktycznie pełne było nagłych zmian, przygód i turbulencji. Jej kariera zaczęła się wcześnie, bo jej uroda aż się prosiła na scenę wśród blasku ramp. Ingrid była niebywale fotogeniczna, kamera ją uwielbiała a ona sama chętnie pozowała do zdjęć. Wcześnie przez świat filmu odkryta, miała szczęście zagrać u boku takich sław jak Humphrey Bogart, Gary Cooper czy Gregory Peck. Wystąpiła w słynnych na całym świecie filmach, takich jak Anastazja, Dzwony Najświętszej Marii Panny, Urzeczona, Morderstwo w Orient Express, Jesienna sonata. Film Casablanca, gdzie Ingrid zagrała główną rolę obok Humphreya Bogarta, stał się klasykiem. Ingrid miała trzech mężów, czworo dzieci, jednym z nich jest Isabella Rosselini. (Zbieżność nazwisk z Ingmarem Bergmanem jest przypadkowa).

ABBA

Aktywność 1972 – 1982

origin_kas-uzvarvisu-gust-5„To, co razem osiągnęliśmy, jest fantastyczne.”

 ABBA to Anni – Frid Lyngstad, Benny Andersson, Björn Ulvaeus i Agnetha Fältskog. Działalność muzyczna zespołu przypadła na lata ’70 i początek lat ’80. ABBA uważana jest za jeden z najważniejszych muzycznych zespołów XX wieku. Zespół sprzedał ponad 380 milionów płyt na całym świecie, co czyni go jedną z najbardziej kasowych grup w dziejach. ABBA swoją popularność zyskała dzięki chwytliwym utworom z prostymi tekstami. Głosy Anni i Agnethy były piękne, ale razem brzmiały wyjątkowo fantastycznie, co w dużej mierze przyczyniło się do sukcesu zespołu. Ich duża siła tkwiła także w geniuszu muzycznym Björna i Bennego, którzy pisali teksty piosenek i tworzyli do nich melodie. Poza tym, w zespole w obu parach zrodziła się miłość (Anni i Benny,  Björn i Agnetha), co miało niemały wpływ na charyzmę zespołu a co za tym idzie, na sukces. Zespół doczekał się własnego muzeum, które otwarte zostało rok temu w Sztokholmie.

BJÖRN BORG

6 czerwca 1956

bjorn-borg-serve-tennis„Nienawidzę przegrywać.”

Björn Borg, tenisista o miażdżącym dwuręcznym backhandzie, lider światowego rankingu tenisistów, zwycięzca kilkudziesięciu światowych turniejów, między innymi Wimbledonu; zdobywca Pucharu Davisa. Wiele pojedynków tenisowych Bjorna z innymi mistrzami tej dziedziny sportowej przeszło do historii tenisa. Na podstawie jego biografii można by nakręcić film. Jego sukces w pewnej mierze wynikał z jego charyzmy – chłodny spokój, czar, seksowny chód, długie włosy i  trzydniowy zarost. Do tenisa był powołany – już jako mały, uparty chłopiec, z dalekiej mroźnej północy całymi dniami odbijał piłeczkę od drzwi garażu. Zadebiutował jako 12 latek, żeby wkrótce awansować do turniejów na kortach Wimbledonu. Odnosił zwycięstwo za zwycięstwem, a w wieku 26 lat odszedł na emeryturę i dziś wiedzie życie multimilionera w Monaco.

INGVAR KAMPRAD

30 marca 1926

ingvar_kamprad_webben1-1220x915„Jak już będziesz padał na twarz, o trzeciej, czwartej w nocy, pójdź i włóż stopy do zimnej wody. Powinno orzeźwić na tyle, by móc popracować jeszcze trochę.”

Ingvar Kamprad jest założycielem firmy IKEA, przedsięwzięcia, które uczyniło go jednym z najbogatszych ludzi na świecie. Przedsiębiorczość i pomysłowość ujawniała się u Ingvara już w dzieciństwie, chętnie pracował od najmłodszych lat i zarabiał swoje pieniądze. Jako siedemnastolatek założył firmę IKEA, którego nazwa jest akronimem jego własnych inicjałów IK oraz nazwy rodzinnej farmy Elmtaryd i na koniec nazwy parafii, na której się wychował – Agunnaryd. Gigant handlowy IKEA to nie tylko wszystko dla domu, (głównym towarem są meble i elementy wyposażenia wnętrz) ale także wszystko dla stęsknionego serca. IKEA jest w niemal każdym kraju na całym świecie i Szwedzi, którzy wyemigrowali i którzy tęsknią za Szwecją, mogą pójść i kupić rodzime rarytasy i przysmaki, i tym samym choć na chwilę zaspokoić tęsknotę za ojczyzną.

ROXETTE

Aktywność 1986 – 2012

roxette” (…) My friends keep telling me: Hey, life will go on. Time will make sure I get over you. This silly game of love you play, you win only to lose.”

Roxette to Per Gessle, gitarzysta i wokalista oraz Marie Fredriksson, wokalistka. Duet Roxette był najpopularniejszy w latach ’80 i ’90 a ich przeboje odtwarzane były w radiu miliony razy. Sama będąc nastolatką, słuchałam ich stale, zdzierając przy tym gardło i skacząc po tapczanie z mikrofonem – dezodorantem w ręku. Miałam łut szczęścia być na ich koncercie w Sztokholmie. Per i Marie śpiewali razem od roku 1983 ale rozgłos i wielki zwrot w ich karierze nastąpił pięć lat później, po wydaniu albumu Look sharp! z którego piosenki spodobały się w Ameryce, skąd już sława rozeszła się po całym świecie. Ich piosenki to głównie liryka i pop, melodyjne i wpadające w ucho ballady. Nagrali 18 albumów, odbyli dziesiątki światowych tournée. W 2003 roku zespół otrzymał z rąk króla Szwecji Królewski Medal z Niebieską Wstęgą. Per i Marie do roku 2012 byli aktywni zawodowo, choć już oczywiście nie w takim stopniu jak w czasach świetności. Marie w tym momencie przechodzi rekonwalescencję po wygranej walce z rakiem.

MAX VON SYDOW

10 kwietnia 1929

Max-von-Sydow-Wallpaper_„Tajemniczość postaci jest rzeczywiście przyciągająca. Cała przyjemność aktora polega na wysiłku, jaki musi włożyć w to, aby zbliżyć się do postaci, której zrazu nie rozumie.”

Max von Sydow pochodzi z rodziny o szlacheckich korzeniach. Ukończył szwedzką Królewską Akademię Teatralną. Będąc jeszcze w szkole średniej wraz z kolegami założył klub teatralny, gdzie zrodziła się jego miłość do aktorstwa. Po studiach dostał angaż w teatrze w Malmö, gdzie odkrył go Ingmar Bergman, który był jego trampoliną do sukcesu. Grając w jego filmach, został wkrótce dostrzeżony w Ameryce a światowa kariera Maxa zaczęła się od roli Jezusa w hollywoodzkiej produkcji. Od tamtej pory Max zagrał w ponad stu  filmach u boku innych, równie wielkich gwiazd. Filmy, w których zagrał, to między innymi Tam, gdzie rosną poziomki, Siódma pieczęć, Conan Barbarzyńca, Pocałunek przed śmiercią, Motyl i skafander, Robin Hood, Dynastia Tudorów i ostatnio w filmie The Letters.  Max wciąż jest aktywny zawodowo nie myśli o przejściu na emeryturę.

10. Stieg Larsson

15 sierpnia 1954 – 9 listopada 2004

cn_image.size.l-stieg-larsson-main„Ludzie zawsze mają swoje tajemnice. Chodzi tylko o to, żeby je odgadnąć.”

Stieg Larsson był dziennikarzem o lewicowych poglądach oraz zajmującym się prawicowym ekstremizmem i rasizmem i popierającym ruchy antyrasistowskie i antynazistowskie. Współpracował korespondencyjnie z magazynami w USA a także w Polsce („Nigdy Więcej”). Był także projektantem grafiki w największej w Szwecji agencji prasowej TT i jako fascynat science – fiction był redaktorem różnych magazynów tematycznych oraz prezesem największego w Szwecji Klubu Miłośników Science – fiction. Pisał powieści kryminalne, dwukrotnie został nagrodzony skandynawską nagrodą Szklanego Klucza. Larsson angażował się politycznie bardzo, walczył głównie o demokrację i wolność słowa. Był główną postacią stojącą za powstaniem szwedzkiej, antyfaszystowskiej fundacji Expo, której zadaniem jest przeciwdziałanie wzrostowi skrajnej prawicy w szkołach i wśród młodzieży. Na świecie znany jest jako autor wydanej już po jego śmierci trylogii Millenium. To literackie zjawisko wciąż wzbudza zainteresowanie Szwecją a wszystkie trzy części trylogii zostały sfilmowane.

 

Drogie Koleżanki i Drogi Kolego z Klubu!

Przeczytałam wszystkie Wasze wpisy do tego projektu. Trzeba przyznać, że każde z Was zrobiło to w wyjątkowy sposób, włożyło dużo pracy i serca.  Czytając Wasze mini biografie sław dowiedziałam się o tych wielkich ludziach bardzo ciekawych rzeczy a poza tym, odkryłam nowe gwiazdy.  

Pozdrawiam wszystkich rozsypanych po świecie uczestników i czytelników Klubu Polki na Obczyźnie

Monika

18 Komentarzy

Filed under Polka w Szwecji

18 responses to “Wielkie gwiazdy Szwecji

  1. Aga

    Mnie Szwecja kojarzy się ze wspaniałym melodramatem z 2011 roku w reżyserii Alexandry-Therese Keining tytuł ‚Pocałuj mnie’, polecam ze względu na wspaniałą grę aktorską, zostawia wrażenie na całe życie …

  2. Ewelina

    Akurat właśnie sobie słucham ABBY! 😀
    Polecam Hasta Mañana!

  3. Izabela

    Astrid Lindgren.. Bardzo miło wspominam jej książki- chociażby „Dzieci z Bullerbyn”, którą bardzo polubiłam, kiedy byłam młodsza.
    Tak dla ciekawości, Abba jest nie tylko bardzo kojarzona ze Szwecją, ale na przykład w ciągu tych trzech-pięciu lat ze Szwecji wydobył się kolejny talent, tylko jest on didżejem i nazywa się Avicii (Tim Bergling) i tworzy muzykę elektroniczną, taką na imprezy. Ale naprawdę, ten Szwed ma niezły potencjał! 🙂

  4. Joanna

    Witam. Szwecję przybliżyła mi Camilla Läckberg w swoich powieściach. Astrid Lindgren też uwielbiam :). Bardzo ciekawy blog. Pozdrawiam. Joanna

  5. Magdalena

    Moge dopisac jeszcze kilka? K. Linneusz, A. Nobel, H. Mankell, Strindberg….Pewnie mozna jeszcze Ale to moje typy na goraco:)

  6. Pingback: PROJEKT MAJOWY – SŁAWNI LUDZIE | Klub Polki na Obczyźnie

  7. Moniko, dziekuje za Astrid i za przypomnienie o Max von Sydow, a Mr Brjon komentuje ciekawie Australian Open w styczniu, pieknie i madrze napisany tekst, pozdrawiam cieplutko z teoretycznie zimowego Brisbane Malgosia

  8. To ja dziś zarządzam dzień z muzyką Roxette 🙂

  9. moniska

    kocham Muminki…i tenisówki marki BJÖRN BORG

  10. Camo

    Wysmienity wybor postaci i tekst. Cytaty pod kazdym zdjeciem jak perelki, razem wziete to chyba kwintesencja filozofii i niektorych wartosci typowych dla tego spoleczenstwia: – w glebi kazdego drzemie male dziecko, kochajmy je, – kazdy nawet najbardziej niepozorny moze okazac sie diamantem,
    – skromni, odizolowani, ale teskniacy za goracym uczuciem , nie bojmy sie powiedziec kocham, – pocalunek podtrzymujacy bliskosc w zwiazku, nie zapomnijmy o nim, – polaczone sily i talenty, wspolna praca podstawa sukcesu i slawy, – wiara w siebie i zaufanie swoim indywidualnym cechom charakteru to droga do doskonalosci i mistrzostwa , – jak pracowac aby zbudowac imperium i nie stracic sil i zapalu do dalszego rozwoju, – jak wazne jest miec przyjaciela/przyjaciol i wsparcie z ich strony, – sztuka jest aby pracowac i dazyc do doskonalosci tak aby wysilek w to wlozony odczuwac jako przyjemnosc, – ludzie jak tajemnice tylko jak do Was dotrzec ?
    Klaniam sie 🙂

  11. Monika bardzo dziękujęmy za miłe słowa .. napisałąś bardzo ciekawą notkę .. czyta się z wielką przyjemnością no i tak wiele postaci kultury
    .. jak tu było nie zakochać się w Ingrid w Casablance :^) ??
    … Tam gdzie rosną poziomki to jeden z najpiękniejszych i najbardziej uniwersalnych filmów jakie widziałem

    ,, no i fajnie, że jest Max von Sydow .. wzruszająco zagrał w Motylu i skafandrze ..

    .. hihi no i stroje ABBA (a szczególnie buty) to dają teraz niezły chichot :^)

    pozdrawiam bardzo ciepło i słonecznie :^)

  12. Dziękuję za ten tekst, niby osoby bardzo znane na świecie, a ciągle się o nich tak mało wie. Kocham tańczyć przy Abbie, a do Ikei wybieram się jutro po szafe. I kocham film, więc zestaw Bergman, Bergman i Garbo mają bardzo wysokie miejsce w moim notatniku. Pozdrawiam z Anglii

  13. super publikacja! uwielbiałam Roxette i dalej słucham ich największych przebojów!

  14. Piszę ten komentarz siedząc przy biurku Ikei 🙂 Moją ulubioną książką dzieciństwa były „Dzieci z Bullerbyn”, no i ABBA, ale to klimat rodziców. Mój, to bardziej Roxette. Świeżutkie kanelbulle na śniadanie. Pycha. Szwecja ma to coś ! Pozdrawiam z Wiednia.

  15. Piękne zestawienie. Uwielbiam Astrid Lindgren, a moja ulubiona książka to „Dzieci z Bullerbyn”. Przeczytałam ją wiele razy, aż doprowadziłam ją do rozpadu. Nie przeszkodziło mi to w zabraniu książki ze sobą do Holandii. 🙂

  16. roxette jest nadal aktywne ..teraz sie szykuje kolejna trasa i plyta,mieli przerwe od 2002 do 2011 poniewaz Marie miała raka mózgu,razem jako roxette spiewaja d 86 roku a wczesniej goscinnie sobie pomagali w chorkach itd..trasy swiatowe były nie 10 ale 4 …artykuł swietny ale fanowskie oko musialo cos napisac pozdrawiam z gdyni

Dziękuję za komentarz!

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s