Tag Archives: Astrid Lindgren

70. urodziny Pippi

Najsilniejsza dziewczynka na świecie, krnąbrny i ciekawski piegusek z rudymi, sterczącymi warkoczami i dwiema różnymi pończochami – Pippi Pończoszanka (Pippi Långstrump) kończy dziś 70 lat!

Pippi

Pippi „urodziła” się właściwie 74 lata temu. Pewnego zimowego wieczoru w 1941 roku, kiedy trwała druga wojna światowa, mała chora na zapalenie płuc i leżąca w łóżku siedmioletnia córeczka Astrid Lindgren, Karin, poprosiła mamę, by opowiedziała jej bajkę.

O czym ma być ta bajka? – Zapytała Astrid swoje dziecko.

O Pippi Långstrump!

I popłynęła powieść, o supersilnej, zawziętej i zawadiackiej dziewięcioletniej dziewczynce, mieszkającej bez rodziców, ale za to z koniem Alfonso i małpką Nilssonem w wielkiej, acz podupadającej willi Śmiesznotce, z dużym ogrodem, gdzie kwiaty podlewane były z zasady tylko podczas deszczu.

Historię Pippi zmyślała Astrid na poczekaniu i opowiadała odcinkami przez kolejne wieczory, przez wiele tygodni. Kiedy córka zasypiała, Astrid spisywała na gorąco przygody Pippi. Po paru miesiącach wysłała gotowy maszynopis do wydawnictwa Bonniers, które po trzech latach zwlekania odmówiło publikacji, (myślę, że wydawnictwo to do dzisiaj żałuje swojej decyzji).

Trwało to cztery długie lata, zanim Pippi Pończoszanka ujrzała światło dzienne. Pierwszy, wydany przez wydawnictwo Rabén & Sjögren egzemplarz przygód Pippi mała Karin dostała w prezencie urodzinowym właśnie 21 maja. Książka pojawiła się w sprzedaży w listopadzie 1945 i odniosła natychmiastowy i wielki sukces. Wkrótce, w całej Szwecji, we wszystkich domach, pod każdą choinką dzieci znalazły egzemplarz Pippi Långstrump.

pippi

Pippi Pończoszanka stała się przełomem w twórczości kierowanej do dzieci, była odmienna od dotychczasowych moralnych i grzecznych opowiastek, dlatego znaleźli się też tacy, którzy zawzięcie krytykowali opowieść o Pippi. Jednak sukces tej książki był tak ogromny, że zaowocował kontynuacjami, które stworzyły z czasem cykl powieści o Pippi. Dwadzieścia pięć lat później Pippi doczekała się także słynnej ekranizacji.

Pippi

Fabuły tej książki nie trzeba chyba nikomu opowiadać. Pippi Långstrump przetłumaczona została dotychczas na 92 języki, więc znają ją dzieci (i dorośli) niemal na całym świecie.

Uwaga rodzice i dzieci mieszkający w Szwecji!

W tę sobotę, 23 maja w Skansen (klik) odbędzie się wielkie urodzinowe przyjęcie Pippi! Z balonami, piosenkami, masą słodyczy i Pippiteatrem! Na przyjęciu będą też inne postacie z książki, a także sceneria powieści. Rodzice, dzielcie się tą wiadomością z innymi i nie pozwólcie, by Wasze pociechy ominęła ta zabawa!

13 Komentarzy

Filed under Polka w Szwecji

Astrid Lindgren – Dalagatan 46

Dziś mija trzynasta rocznica śmierci Astrid Lindgren.

Temat Astrid pojawia się na tym blogu od czasu do czasu. Opowiadam o niej nie tylko z tej przyczyny, że jestem jej ogromną wielbicielką, ale również dlatego, że pisząc o Szwecji nie sposób nie wspomnieć o tej wspaniałej kobiecie. Obejrzałam niedawno trzyodcinkowy dokument Kristiny Lindström „Astrid”, który odsłonił jej wiele tajemnic, pokazał, jakie było jej prawdziwe życie.

Ale nie o biografii Astrid chciałabym dziś pisać.

Dziś chcę pokazać Wam miejsce, gdzie spędziła ostatnie 60 lat swojego życia – jej dom, mieszkanie na Dalagatan 46 w Sztokholmie oraz pobliski park.

IMG_0854

Na ulicy Dalagatan 46 mieszkała Astrid wraz ze swoim mężem Sture, córką Karin i synem Larsem. Z mężem i dziećmi mieszkała stosunkowo krótko, bo 10 lat po wprowadzeniu się mąż Sture zmarł, a dzieci kolejno wyfrunęły do swoich gniazd.

IMG_0829

Astrid do końca życia, do roku 2002 mieszkała już sama. Sama, ale nie samotna.

IMG_0827

Tutaj prowadziła zwyczajne życie żony i matki, ale dom ten był także miejscem jej pracy, tutaj pisała książki i scenariusze, dbała o wydania obcojęzyczne swoich powieści, odpowiadała na listy czytelników, udzielała wywiadów, przyjmowała przyjaciół oraz całą rodzinę na cotygodniowym sobotnim obiedzie.

MG_0836

Mieszkanie Astrid na Dalagatan ma pięć pokoi i mieści się na pierwszym piętrze. Dom Astrid będzie wkrótce możliwy do odwiedzenia, ale póki co, można zobaczyć wnętrze domu wirtualnie. Kliknij na link i potem na plan mieszkania w lewym dolnym rogu, a wtedy zobaczysz kolejno wszystkie pokoje. Przewodnik jest również po angielsku (znaczki u góry).

Te trzy okna nad markizą są z pokoju dziennego i pokoju do pracy.

IMG_0837

Na wprost przed tymi oknami rośnie lipa (lipa po szwedzku to lind). Holenderska tłumaczka powieści Lindgren, Rita Verdshuur, opowiadała we wspomnianym filmie, że kiedy w listopadzie 2001 przyjechała do Sztokholmu odwiedzić Astrid, jej córka, Karin nie pozwoliła na spotkanie, ponieważ pisarka była już bardzo słaba. Rita wyszła przed dom i zobaczyła, że wszystkie drzewa przy tej ulicy były niemal nagie, a to jedyne drzewo naprzeciw okna Astrid, było wciąż zielone.

IMG_0840

Z okien na Dalagatan rozciąga się widok na park Wazy (Vasaparken). Podczas pracy, Astrid pozwalała oczom odpocząć spoglądając na ten park.

IMG_0834

Bardzo dużo czasu też z nim spędziła – najpierw z dziećmi, którym towarzyszyła w zabawie.

IMG_0844

Astrid uwielbiała się bawić, miała w sobie dużo z dziecka. Mówiła, że będzie się bawić dopóty, dopóki ciało jej na to pozwoli. W jej powieściach dzieci też nieustanie się bawią, czyż nie? Czym byłoby dzieciństwo bez zabawy?

W tym parku złamała też nogę w kostce i wtedy, uziemiona gipsem, miała czas napisać scenariusz do filmu Pippi Långstrump. Gdy jej dzieci wyrosły z zabaw, Astrid spędzała tutaj czas na spacerach z przyjaciółkami, albo siadała sam na sam, z książką na ławeczce. Przez ponad 60 lat, Vasaparken był bardzo ważnym miejscem w jej życiu.

IMG_0850

Zimą środek parku zamienia się w lodowisko, do dziś chętnie odwiedzane przez Sztokholmian. W chwili, kiedy robiłam to zdjęcie, lodowisko było szlifowane, a niecierpliwi łyżwiarze czekali na brzegu. To lodowisko pojawia się w jednej z bajek Astrid, Peter i Petra. Tytułowe rodzeństwo mieszkało w „ukrytym kącie Vasaparken”. Wieczorem, kiedy wszyscy znikali w swych domach, Peter i Petra zakładali swoje łyżwy i czynili na lodzie urzekająco piękne pląsy.

IMG_0841

Od samego początku, kiedy park został założony, w latach 1800, postanowiono, że będzie to, w odróżnieniu od innych parków, miejsce rekreacji i zabawy – z boiskiem (zimą zamienianym w lodowisko), z piaskownicami i huśtawkami.

IMG_0852

Okolica parku i domu Astrid, (właściwie cała ta dzielnica Vasastan) jest piękna, dzięki swojej zabytkowej architekturze, skwerom i parkom. Tutaj widoczny za budynkiem kościół Gustawa Wazy (Gustav Vasa Kyrka).

IMG_0858

Niektóre szyldy i wystawy zachowane są w dawnym stylu, co dodaje tym ulicom uroku, zaś sama świadomość, przynajmniej dla mnie, że tymi ulicami i skwerami przechadzała się Astrid Lindgren, przyprawia o dreszcz wzruszenia.

IMG_0860

Do tej pory z serii Śladami Astrid Lindgren na moim blogu ukazały się:

Biblioteka na Sveavägen

Junibacken

Vimmerby i Näs

Świat Astrid Lindgren

Nörröra / Saltkråkan

 Literatura:

M. Strömstedt, Astrid Lindgren En levnadsteckning, Rabén & Sjögren, 2007     A. K. Johansson, Astrid Lindgren i Stockholm, Ordlaget, 2012

15 Komentarzy

Filed under Polka w Szwecji

Astrid Lindgren i pasja czytania

Dzisiaj mija 107 rocznica urodzin Astrid Lindgren.

Kim była, nie muszę wyjaśniać, mogę tylko powiedzieć, że zanim stała się wielka, sławna i bogata, była biedną dziewczyną, borykającą się z piętnem panny z dzieckiem; młodą, samotną matką, zmuszoną oddać swoje maleńkie dziecko na wychowanie do obcej rodziny w odległej Kopenhadze; człowiekiem u progu dorosłości próbującym ułożyć sobie życie w nowym miejscu.

Przeczytałam biografię Astrid Lindgren, napisaną przez Margaretę Strömstedt. Przeczytałam dawno temu po polsku, teraz czytam po szwedzku. Wybrałam i przetłumaczyłam fragment, w którym Astrid opowiada o książkach, bibliotece miejskiej w Sztokholmie i pewnym wydarzeniu z tym związanym. Tłumaczenie może odbiegać od tego, które zrobiła Anna Węgleńska ale mam nadzieję, że wybaczycie mi niedoskonałości i przeniesiecie się dziś ze mną w jedno z  miejsc, które sobie w Sztokholmie ukochała.

IMG_7514biblioteka miejska przy Sveavägen

„Pamiętam pewien dzień w latach dwudziestych, kiedy siedziałam sobie pod kwitnącą czeremchą przy kościele Engelbrekt i czytałam „Głód” (Knut Hamsun, przyp. aut.) a przyjemność lektury miałam wielką jak nigdy dotąd.

Byłam młoda, samotna i bardzo biedna, dopiero co przybyłam z dalekiej małej wsi  i nikogo w Sztokholmie nie znałam. Dni powszednie w pracy jakoś mijały, ale niedziele były samotne, smutne i nudne i tylko dzięki książkom mogłam je przetrwać. 

Właśnie odkryłam bibliotekę miejską przy Sveavägen  i nigdy nie zapomnę tego uczucia, kiedy wchodzi się do ogromnej okrągłej sali i widzi się to morze książek. Tylko się częstować! – pomyślałam.

IMG_7513

IMG_7496

IMG_7493

IMG_7503

Szłam wzdłuż ścian z książkami dookoła, chłonęłam ten widok i przebierałam, wybierałam między tytułami i kiedy wreszcie zdecydowałam się i wybrałam książki, podeszłam do lady. Stał za nią odziany w błękitny pulower młody jasnowłosy mężczyzna i stemplował książki. To był Arnold Ljungdal – ale tego nie wiedziałam – i on mówi mi, że nie mogę wypożyczyć tych książek, bo nie mam karty bibliotecznej, a jej wyrobienie zajmie parę dni.

IMG_7477

IMG_7479

Tak mnie to rozczarowało i załamało, że nie mogłam się pohamować i czego się na wieki będę wstydzić,  po prostu wybuchnęłam płaczem. Arnold Ljungdal popatrzył na mnie zdumiony i trochę zły, i jestem przekonana, że pomyślał, że moje zamiłowanie do literatury jest na pewno przesadzone. Ale on nie mógł wiedzieć, że ja mam przed sobą długą i samotną niedzielę, bez książek i bez ludzi. Gdybym miała tylko książki, dałabym sobie radę bez ludzi. Stał przede mną nieugięty blond chłopak i mówi mi, że nie dostanę książek, nic więc dziwnego, że uderzyłam w płacz. Byłam nie tylko głodna książek, ale i głodna, dlatego, że od dawna nic nie jadłam, a wtedy łatwiej się płacze .”

Do tej pory z serii Śladami Astrid Lindgren na moim blogu ukazały się:

Junibacken

Vimmerby i Näs

Świat Astrid Lindgren

Nörröra / Saltkråkan

14 Komentarzy

Filed under Polka w Szwecji

Wielkie gwiazdy Szwecji

To mój kolejny post napisany dla Klubu Polki na Obczyźnie.

unnamed

Tym razem moim zadaniem było wybranie i opisanie 10 osób, które wniosły coś do kultury i historii kraju, i które, według mnie zasługują na uwagę. Wybrałam osoby znane większości z Was, osoby które sprawiły, że o Szwecji usłyszał świat. Mój wybór był subiektywny, podyktowany nie tyle rozsądkiem, co sercem.

 

ASTRID LINDGREN

14 listopada 1907 – 28 stycznia 2002

astrid-lindgren-nara„Piszę dla dziecka, którym sama jestem.”

Astrid Lindgren na zawsze już zapewniła Szwecji miejsce w historii literatury dla dzieci i młodzieży. Ponadto zmieniła w ludziach podejście do dziecka. Bo Astrid nie tylko napisała 100 książek, które przetłumaczono na 87 języków lecz także zaciekle broniła praw dziecka i jako jedna z pierwszych głośno powiedziała, że dzieci nie wolno bić.  Swoje książki pisała w stylu niekonwencjonalnym – nie było w nich moralizatorstwa. W jej powieściach dzieci były dziećmi, z brudnymi buziami i ze swoim prawem do łobuzowania, niewiedzy i popełniania błędów oraz bezwzględnie konieczną do zaspokojenia potrzebą miłości. Najbardziej znaną powieścią Astrid Lindgren jest łobuzerska Pippi Pończoszanka. Książka przeszła wiele przeszkód zanim została wydana, dlatego, że odbiegała od „normy” i stylu  ówczesnych książek dla dzieci oraz wprowadzała wśród dorosłych obawę, że zdeprawuje ona dzieci. Astrid była niezmiernie pogodnym człowiekiem.

INGMAR BERGMAN

14 lipca 1918 – 30 lipca 2007

ingmar_bergman_01„Być może kiedyś – pewnego dnia – coś promiennego i pięknego wygrzebie się z tego całego nieszczęścia. jak mała, maleńka perła z wielkiej, czarnej i szkaradnej muszli…”

Ingmar Bergman był absolwentem literatury oraz historii sztuki; był reżyserem teatralnym i filmowym a także producentem filmowym. Zadebiutował jako scenarzysta, ale szybko odnalazł się w reżyserii.  Tematyka jego filmów skupiała się wokół kwestii wiary i zaufania, a w psychologii filmowej (jak i w reżyserii) był niekwestionowanym mistrzem. Jego najbardziej znane filmy to m. in.: Uśmiech nocy, Tam, gdzie rosną poziomki, Sceny z życia małżeńskiego, Wakacje z Moniką, Letni sen, Fanny i Aleksander i Siódma pieczęć.  Bergman napisał również wiele książek, w tym dwie autobiografie.  Zrealizował 40 filmów, 140 sztuk teatralnych, zdobył wiele nagród, był wielokrotnie nominowany do Oscara, którego otrzymał w 1961 za film Źródło. Mimo, że twórczość Bergmana jest głęboko osadzona w realiach szwedzkich, ma też bez wątpienia wymiar uniwersalny. Do dzisiaj jest wzorem i inspiracją dla wielu reżyserów na całym świecie.

GRETA GARBO

18 września 1905 – 15 kwietnia 1990

greta-garbo„Miłość jest grą… kto pierwszy powie „kocham” – przegrywa.”

Greta Garbo początkowo była gwiazdą kina niemego. Przed dziesiątki lat była ucieleśnieniem ideału gwiazdy filmowej a zawdzięczała to takim kreacjom jak Anna Karenina, Ninoczka, Władczyni miłości, czy Dama Kameliowa. Zagrała w ponad 20 filmach, w większości hollywoodzkich. Gdy wstąpiła do Królewskiej Akademii Sztuki Teatralnej, dostała pierwszą rolę, która okazała się sukcesem, tak jak każda kolejna. Jej dobra passa trwała nadal, nawet po nadejściu ery filmu dźwiękowego. Otoczenie postrzegało ją jako kobietę bardzo tajemniczą, zimną i niedostępną, choć tak naprawdę była niezwykle ciepła i wrażliwa.  Zawsze jednak była samotnicą, nie lubiła tłumów i w scenach, gdzie było sporo ludzi, musiała zastąpić ją dublerka. Po pierwszym filmie, na który spadła potężna krytyka, Garbo wycofała się ze świata filmu, ale pamięć o niej na całym świecie jest żywa.

INGRID BERGMAN

29 sierpnia 1915 – 29 sierpnia 1982

Casablanca___Ingrid_Bergman_13„Pocałunek jest cudownym trikiem natury, żeby przestać mówić, kiedy słowa stają się zbędne.”

Ingrid Bergman miała tylko jedną osobistą modlitwę – żeby jej życie było pełne niespodzianek. Można śmiało powiedzieć, że jej modlitwy były wysłuchiwane. Jej życie faktycznie pełne było nagłych zmian, przygód i turbulencji. Jej kariera zaczęła się wcześnie, bo jej uroda aż się prosiła na scenę wśród blasku ramp. Ingrid była niebywale fotogeniczna, kamera ją uwielbiała a ona sama chętnie pozowała do zdjęć. Wcześnie przez świat filmu odkryta, miała szczęście zagrać u boku takich sław jak Humphrey Bogart, Gary Cooper czy Gregory Peck. Wystąpiła w słynnych na całym świecie filmach, takich jak Anastazja, Dzwony Najświętszej Marii Panny, Urzeczona, Morderstwo w Orient Express, Jesienna sonata. Film Casablanca, gdzie Ingrid zagrała główną rolę obok Humphreya Bogarta, stał się klasykiem. Ingrid miała trzech mężów, czworo dzieci, jednym z nich jest Isabella Rosselini. (Zbieżność nazwisk z Ingmarem Bergmanem jest przypadkowa).

ABBA

Aktywność 1972 – 1982

origin_kas-uzvarvisu-gust-5„To, co razem osiągnęliśmy, jest fantastyczne.”

 ABBA to Anni – Frid Lyngstad, Benny Andersson, Björn Ulvaeus i Agnetha Fältskog. Działalność muzyczna zespołu przypadła na lata ’70 i początek lat ’80. ABBA uważana jest za jeden z najważniejszych muzycznych zespołów XX wieku. Zespół sprzedał ponad 380 milionów płyt na całym świecie, co czyni go jedną z najbardziej kasowych grup w dziejach. ABBA swoją popularność zyskała dzięki chwytliwym utworom z prostymi tekstami. Głosy Anni i Agnethy były piękne, ale razem brzmiały wyjątkowo fantastycznie, co w dużej mierze przyczyniło się do sukcesu zespołu. Ich duża siła tkwiła także w geniuszu muzycznym Björna i Bennego, którzy pisali teksty piosenek i tworzyli do nich melodie. Poza tym, w zespole w obu parach zrodziła się miłość (Anni i Benny,  Björn i Agnetha), co miało niemały wpływ na charyzmę zespołu a co za tym idzie, na sukces. Zespół doczekał się własnego muzeum, które otwarte zostało rok temu w Sztokholmie.

BJÖRN BORG

6 czerwca 1956

bjorn-borg-serve-tennis„Nienawidzę przegrywać.”

Björn Borg, tenisista o miażdżącym dwuręcznym backhandzie, lider światowego rankingu tenisistów, zwycięzca kilkudziesięciu światowych turniejów, między innymi Wimbledonu; zdobywca Pucharu Davisa. Wiele pojedynków tenisowych Bjorna z innymi mistrzami tej dziedziny sportowej przeszło do historii tenisa. Na podstawie jego biografii można by nakręcić film. Jego sukces w pewnej mierze wynikał z jego charyzmy – chłodny spokój, czar, seksowny chód, długie włosy i  trzydniowy zarost. Do tenisa był powołany – już jako mały, uparty chłopiec, z dalekiej mroźnej północy całymi dniami odbijał piłeczkę od drzwi garażu. Zadebiutował jako 12 latek, żeby wkrótce awansować do turniejów na kortach Wimbledonu. Odnosił zwycięstwo za zwycięstwem, a w wieku 26 lat odszedł na emeryturę i dziś wiedzie życie multimilionera w Monaco.

INGVAR KAMPRAD

30 marca 1926

ingvar_kamprad_webben1-1220x915„Jak już będziesz padał na twarz, o trzeciej, czwartej w nocy, pójdź i włóż stopy do zimnej wody. Powinno orzeźwić na tyle, by móc popracować jeszcze trochę.”

Ingvar Kamprad jest założycielem firmy IKEA, przedsięwzięcia, które uczyniło go jednym z najbogatszych ludzi na świecie. Przedsiębiorczość i pomysłowość ujawniała się u Ingvara już w dzieciństwie, chętnie pracował od najmłodszych lat i zarabiał swoje pieniądze. Jako siedemnastolatek założył firmę IKEA, którego nazwa jest akronimem jego własnych inicjałów IK oraz nazwy rodzinnej farmy Elmtaryd i na koniec nazwy parafii, na której się wychował – Agunnaryd. Gigant handlowy IKEA to nie tylko wszystko dla domu, (głównym towarem są meble i elementy wyposażenia wnętrz) ale także wszystko dla stęsknionego serca. IKEA jest w niemal każdym kraju na całym świecie i Szwedzi, którzy wyemigrowali i którzy tęsknią za Szwecją, mogą pójść i kupić rodzime rarytasy i przysmaki, i tym samym choć na chwilę zaspokoić tęsknotę za ojczyzną.

ROXETTE

Aktywność 1986 – 2012

roxette” (…) My friends keep telling me: Hey, life will go on. Time will make sure I get over you. This silly game of love you play, you win only to lose.”

Roxette to Per Gessle, gitarzysta i wokalista oraz Marie Fredriksson, wokalistka. Duet Roxette był najpopularniejszy w latach ’80 i ’90 a ich przeboje odtwarzane były w radiu miliony razy. Sama będąc nastolatką, słuchałam ich stale, zdzierając przy tym gardło i skacząc po tapczanie z mikrofonem – dezodorantem w ręku. Miałam łut szczęścia być na ich koncercie w Sztokholmie. Per i Marie śpiewali razem od roku 1983 ale rozgłos i wielki zwrot w ich karierze nastąpił pięć lat później, po wydaniu albumu Look sharp! z którego piosenki spodobały się w Ameryce, skąd już sława rozeszła się po całym świecie. Ich piosenki to głównie liryka i pop, melodyjne i wpadające w ucho ballady. Nagrali 18 albumów, odbyli dziesiątki światowych tournée. W 2003 roku zespół otrzymał z rąk króla Szwecji Królewski Medal z Niebieską Wstęgą. Per i Marie do roku 2012 byli aktywni zawodowo, choć już oczywiście nie w takim stopniu jak w czasach świetności. Marie w tym momencie przechodzi rekonwalescencję po wygranej walce z rakiem.

MAX VON SYDOW

10 kwietnia 1929

Max-von-Sydow-Wallpaper_„Tajemniczość postaci jest rzeczywiście przyciągająca. Cała przyjemność aktora polega na wysiłku, jaki musi włożyć w to, aby zbliżyć się do postaci, której zrazu nie rozumie.”

Max von Sydow pochodzi z rodziny o szlacheckich korzeniach. Ukończył szwedzką Królewską Akademię Teatralną. Będąc jeszcze w szkole średniej wraz z kolegami założył klub teatralny, gdzie zrodziła się jego miłość do aktorstwa. Po studiach dostał angaż w teatrze w Malmö, gdzie odkrył go Ingmar Bergman, który był jego trampoliną do sukcesu. Grając w jego filmach, został wkrótce dostrzeżony w Ameryce a światowa kariera Maxa zaczęła się od roli Jezusa w hollywoodzkiej produkcji. Od tamtej pory Max zagrał w ponad stu  filmach u boku innych, równie wielkich gwiazd. Filmy, w których zagrał, to między innymi Tam, gdzie rosną poziomki, Siódma pieczęć, Conan Barbarzyńca, Pocałunek przed śmiercią, Motyl i skafander, Robin Hood, Dynastia Tudorów i ostatnio w filmie The Letters.  Max wciąż jest aktywny zawodowo nie myśli o przejściu na emeryturę.

10. Stieg Larsson

15 sierpnia 1954 – 9 listopada 2004

cn_image.size.l-stieg-larsson-main„Ludzie zawsze mają swoje tajemnice. Chodzi tylko o to, żeby je odgadnąć.”

Stieg Larsson był dziennikarzem o lewicowych poglądach oraz zajmującym się prawicowym ekstremizmem i rasizmem i popierającym ruchy antyrasistowskie i antynazistowskie. Współpracował korespondencyjnie z magazynami w USA a także w Polsce („Nigdy Więcej”). Był także projektantem grafiki w największej w Szwecji agencji prasowej TT i jako fascynat science – fiction był redaktorem różnych magazynów tematycznych oraz prezesem największego w Szwecji Klubu Miłośników Science – fiction. Pisał powieści kryminalne, dwukrotnie został nagrodzony skandynawską nagrodą Szklanego Klucza. Larsson angażował się politycznie bardzo, walczył głównie o demokrację i wolność słowa. Był główną postacią stojącą za powstaniem szwedzkiej, antyfaszystowskiej fundacji Expo, której zadaniem jest przeciwdziałanie wzrostowi skrajnej prawicy w szkołach i wśród młodzieży. Na świecie znany jest jako autor wydanej już po jego śmierci trylogii Millenium. To literackie zjawisko wciąż wzbudza zainteresowanie Szwecją a wszystkie trzy części trylogii zostały sfilmowane.

 

Drogie Koleżanki i Drogi Kolego z Klubu!

Przeczytałam wszystkie Wasze wpisy do tego projektu. Trzeba przyznać, że każde z Was zrobiło to w wyjątkowy sposób, włożyło dużo pracy i serca.  Czytając Wasze mini biografie sław dowiedziałam się o tych wielkich ludziach bardzo ciekawych rzeczy a poza tym, odkryłam nowe gwiazdy.  

Pozdrawiam wszystkich rozsypanych po świecie uczestników i czytelników Klubu Polki na Obczyźnie

Monika

18 Komentarzy

Filed under Polka w Szwecji

Śladami Astrid Lindgren – Vimmerby

Po zwiedzeniu parku Świat Astrid Lindgren pojechaliśmy do Näs.

Näs jest dziś częścią Vimmerby, dawniej była oddaloną od Vimmerby posiadłością należącą do kościoła. Na niewielkim skrawku ziemi stoi budynek, w którym jest stała wystawa na temat życia i twórczości pisarki.

IMG_7780

Za tym budynkiem, w wielkim sadzie stoi dom. Dom, w którym przyszła na świat, wychowała się i do którego zawsze wracała Astrid Lindgren.

IMG_7789

Zobaczenie jej domu na własne oczy mocno mnie poruszyło. Dotykałam schodów, na których siedziała, poręczy, której się trzymała, stąpałam zapewne po śladach jej stóp przed gankiem.

al-pa-trappan

Usiadłam przed domem, by pomyśleć o Astrid. Na zdjęciach wnętrza domu, jakie miałam w pamięci, wszystko było nieruchome – życie dawno się ulotniło. Stoją w nim martwe stoły i krzesła, w zamkniętym oknie nieruchoma firanka. Wyobraziłam sobie jak mała Astrid uczy się przy stoliku, zobaczyłam jak spogląda przez okno i wiedziona dziecięcą ciekawością wybiega do ogrodu.

IMG_7807

Nie sposób opisać, jak bardzo byłam wzruszona i szczęśliwa, że tu jestem.

Dzieci z całego świata kochają Astrid Lindgren. Kochają ją za Pippi, Madikę, Emila, Braci Lwie Serce, Ronję i za wszystkie przygody, które umiała wspaniale dzieciom opowiedzieć.  Ja kocham ją za jej mądrość i wrażliwą duszę. Astrid pokazała mi wzór na miłość do dzieci. To ona jako jedna z pierwszych powiedziała, że dzieci nie wolno bić. Była i wciąż jest autorytetem dla ludzi walczących o prawa dziecka, bo uparcie powtarzała, że dziecko ma również prawa. Swoimi książkami mówiła, że dzieci mają psotną naturę i że to właśnie jest w nich piękne.

Z chwili zadumy wyrwał mnie czas, który naglił. Chciałam jeszcze zobaczyć samo miasto Vimmerby.

IMG_7818

Tutaj prawdziwa Storgatan, główna ulica Vimmerby, duma mieszkańców.

IMG_7551

Storgatan to bardzo długa ulica. Skąpana w popołudniowym słońcu z domami w jasnych kolorach wydała mi się bardzo urocza i równie bajkowa co jej miniatura w Świecie Astrid Lindgren.

IMG_7841

W samym sercu miasta stoi pomnik Astrid.

IMG_7822

Po drugiej stronie ulicy stoi kościół, przy którym jest pochowana.

IMG_7813

Przeszłam się wszystkimi ulicami i uliczkami nie chcąc pominąć śladów jej stóp. Z westchnieniem żalu opuszczałam miasto. Pozostało mi jeszcze Bullerbyn. Bullerbyn (w wolnym tłumaczeniu Hałaskowo), właściwie nazywa się Sevedstorp, a nazwa Bullerbyn jest wymyślona przez Astrid.

IMG_7872

Tutaj mieszkał i pracował ojciec Astrid, Samuel, zanim się przeniósł z rodzicami do Näs.

Kiedy Astrid już pisała, przyjeżdżała do Sevedstorp, po inspirację, bo urok i nastrój idylli tej wsi wzbudzały w niej wenę twórczą.

IMG_7864

Spodobały mi się te maleńkie pawiloniki, które widziałam tylko w Småland.

IMG_7863

Wracając z Bullerbyn zauważyliśmy kościół. To Pelerne Kyrka, bardzo stary, drewniany zbudowany w 13. wieku kościół. Tutaj pobrali się rodzice Astrid.

IMG_7876

Dzień się chylił ku końcowi, my zmęczeni ogromem wrażeń udaliśmy do schroniska (vandrahem), gdzie przenocowaliśmy. Kolejnym punktem programu wycieczki na południe Szwecji był  Kanał Gotyjski (Göta Kanal).

Ale to już kolejna historia.

13 Komentarzy

Filed under Polka w Szwecji

Śladami Astrid Lindgren – Astrid Lindgrens Värld

Chcąc wykorzystać ostatnie, tak ciepłe dni lata i pragnąc odwiedzić miejsce, o odwiedzeniu którego marzyłam od dawna wybrałam się do Vimmerby, miasta w którym urodziła się, wychowała i do którego zawsze wracała Astrid Lindgren.
Vimmerby leży w regionie Småland. Sama droga do Småland była piękna, bo w miarę zbliżania się do Vimmerby zmieniał się krajobraz: stawał się pagórkowaty i urozmaicony. Ogromne zielone pola i łąki poprzetykane były szarymi polami uprawnymi. Lasy też były jakby inne. A za tymi polami i lasami, w drzewkach i sadach skrywały się śliczne domki z maleńkimi werandami. Stojące gdzieniegdzie domy i gospodarstwa wiejskie na tle błękitnego nieba i zielonej trawy, pasące się krowy, owce i konie czyniły ten widok tak malowniczym, że we mnie budziła się pokorna wdzięczność za to, że świat jest taki piękny.

IMG 7447

Zwiedzanie zaczęliśmy od Świata Astrid Lindgren (Astrid Lindgrens Värld).
To 10 hektarowy park, który mieści w sobie miniatury stworzonych przez Astrid w swoich książkach miejsc, a także odzwierciedlenie kawałka prawdziwego Vimmerby i faktycznie istniejącego Bullerbyn. Tutaj miniatura uliczki w Vimmerby, Storgatan.

IMG_7537

Ta miniatura Vimmerby nazwana została Lilla Lilla Staden – Malutkie Malutkie Miasteczko.

IMG_7528

Maleńka księgarnia z maleńkimi książeczkami. Uwielbiam księgarnie w każdej postaci!

IMG_7505

A to uliczka, przy której mieszkała babcia rezolutnej Kajsy Kavat.

IMG_7653

Może tutaj?

IMG_7647

Tutaj dziecko na balkonie,

IMG_7731

a tu Polka na balkonie. Nie mogłam się oprzeć pokusie obejrzenia Willi Pippi od środka! Rzeczywiście, bałagan ma w domu okropny!

IMG_7743

Bardzo mi się podobał cały ten bajkowy świat, ale największą frajdę mają tam oczywiście dzieci. Ich zachwycone oczy patrzyły na Willę Śmiesznotkę

IMG_7522

i samą Pippi biegającą po ogrodzie, wspinającą się na drabinę i walczącą z piratami.

IMG_7582

Patrzyły jak tańczy Emil z Lönnebergi i przeżywały jego nocnik na głowie.

IMG_7665

Promieniały radością biegając po Zamku Mattiasa i Ronji, córki zbójnika.

IMG_7628

Zamykały się od środka i urządzały radosne przyjęcia na niby, wpuszczając tylko proszonych gości. Tutaj jeden z domków Bullerbyn. Gdy zapytałam, czy jest ktoś w domu, odpowiedziały: Tak, my! I zamknęły mi drzwi przed nosem.

IMG_7623

Muzykalnie i tanecznie dopracowane występy przykuwały uwagę również dorosłych. Dla mnie ciekawe były przedstawienia z fragmentów książek Astrid, które były czarującym obrazkiem z życia dawnej sielskiej szwedzkiej wsi.

IMG_7670

Nie brakowało Saltkråkan, Ulicy Awanturników a także dachów, po których zwykł skakać Karlsson. Można zobaczyć na własne oczy sklep, w którym Pippi kupiła 18 kg karmelków.

IMG_7519

Wiele z tych miejsc i postaci nie są mi jeszcze znane, bo ze wszystkich książek Astrid Lindgren zaledwie 1/3 została przetłumaczona na język polski, ale już nadrabiam zaległości:-)

Świat Astrid Lindgren to jedyny taki park na świecie, bo Astrid nie zgodziła się na jego kopiowanie. Warto więc zrobić swoim dzieciom przyjemność i przyjechać tutaj. Można wynająć pokój czy domek na kempingu, hoteli też nie brakuje. Bilety są stosunkowo drogie, ale dzieci są tego warte. Dorośli też skorzystają i zapamiętają taką wycieczkę na długo!

Po zwiedzeniu całego parku pojechaliśmy do prawdziwego Vimmerby, do Näs, (Näs jest częścią Vimmerby), posiadłości, na której urodziła się i wychowała Astrid. A potem do Bullerbyn.

O tym wszystkim już wkrótce.

10 Komentarzy

Filed under Polka w Szwecji